درجهبندی سرامیک معمولاً نشان میدهد محصول از نظر ظاهر، ابعاد، صافی لبهها، تاب، کیفیت لعاب و عیوب قابل مشاهده در چه سطحی قرار دارد. سرامیک درجه یک معمولاً کمترین عیب ظاهری و بیشترین یکنواختی را دارد؛ اما درجه محصول بهتنهایی مشخص نمیکند که برای کف، نما، پارکینگ یا فضای خیس مناسب است.
هنگام خرید باید علاوه بر درجه کیفی، مشخصاتی مانند نوع بدنه، جذب آب، مقاومت سایشی، ضریب اصطکاک، کالیبر، شید رنگی و محل مصرف را نیز بررسی کنید.
برای فضای اصلی خانه، پروژههای لوکس، نصب با بند کم و سطوحی که کاملاً دیده میشوند، سرامیک درجه یک انتخاب مطمئنتری است. سرامیک درجه دو یا سه ممکن است برای انبار، فضای خدماتی یا بخشهای کماهمیت قابل بررسی باشد؛ به شرط آنکه عیب محصول پیش از خرید مشخص و برای محل اجرا قابل قبول باشد.
درجهبندی سرامیک یعنی چه؟
پس از تولید و کنترل کیفیت، تایلها براساس معیارهای تعیینشده کارخانه بررسی و دستهبندی میشوند. محصولاتی که یکنواختی بیشتر و عیوب کمتری دارند معمولاً در گروه درجه یک قرار میگیرند.
محصولاتی که دارای اختلاف رنگ، ایراد لعاب، تاب، لبپریدگی محدود، اختلاف ابعاد یا سایر ناهماهنگیها هستند ممکن است در ردههای پایینتر عرضه شوند.
بااینحال، اصطلاحهای درجه دو، سه و چهار همیشه میان تمام کارخانهها معنای کاملاً یکسانی ندارند. ممکن است عیبی که در یک کارخانه باعث درجه دو شدن محصول میشود، در کارخانه دیگری با عنوان متفاوتی عرضه شود.
تفاوت سرامیک درجه ۱، ۲ و ۳ چیست؟
| معیار | درجه یک | درجه دو | درجه سه |
|---|---|---|---|
| یکنواختی ابعاد | معمولاً بیشتر | ممکن است اختلاف محدود داشته باشد | احتمال اختلاف بیشتر است |
| کیفیت لعاب | عیب ظاهری کم | ممکن است عیوب جزئی دیده شود | عیوب قابل مشاهدهتر |
| تاب و انحنا | در محدوده کنترلشده محصول | ممکن است بیشتر باشد | احتمال ناهماهنگی بیشتر |
| لبهها | منظمتر و سالمتر | احتمال ایراد محدود | ممکن است لبپریدگی یا ناهماهنگی داشته باشد |
| چیدمان با بند کم | مناسبتر | نیازمند بررسی دقیق | معمولاً دشوارتر |
| پرت اجرا | کمتر | متوسط | احتمال پرت بیشتر |
| قیمت | معمولاً بالاتر | اقتصادیتر | معمولاً ارزانتر |
| کاربرد پیشنهادی | فضاهای اصلی و پروژههای حساس | فضاهای اقتصادی با کنترل قبل از نصب | فضاهای کماهمیت یا خدماتی |
سرامیک درجه یک چیست؟
سرامیک درجه یک محصولی است که براساس نظام کنترل کیفیت تولیدکننده، در گروه بهترین کیفیت تجاری آن محصول قرار گرفته است.
ویژگیهای معمول سرامیک درجه یک عبارتاند از:
- ابعاد و ضخامت یکنواختتر
- لبههای سالم و منظم
- تاب و انحنای کنترلشدهتر
- کیفیت مناسب لعاب یا سطح
- نبود ترک، شکستگی و لبپریدگی قابل توجه
- هماهنگی بیشتر میان قطعات یک بچ
- امکان اجرای دقیقتر
- پرت کمتر هنگام نصب
در استاندارد ISO 13006 نیز الزامات و مشخصات کاشی و سرامیک با بهترین کیفیت تجاری یا First Quality بررسی میشود. این موضوع به معنی یکسانبودن تمام محصولات درجه یک نیست؛ زیرا مشخصات فنی هر گروه سرامیکی همچنان متفاوت است.
سرامیک درجه دو چیست؟
سرامیک درجه دو معمولاً محصولی است که از نظر عملکرد یا ظاهر، یک یا چند اختلاف محدود با معیار درجه یک کارخانه دارد.
عیوب احتمالی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- اختلاف جزئی در اندازه قطعات
- اختلاف محدود در شید رنگی
- نقطه، سایه یا لکه روی لعاب
- تاب بیشتر بعضی قطعات
- ایراد محدود در گوشه یا لبه
- ناهماهنگی جزئی چاپ یا طرح
- کاهش یکنواختی سطح پولیش
درجه دو الزاماً محصولی غیرقابل استفاده نیست. اهمیت عیب به محل نصب و انتظاری که از نتیجه نهایی دارید بستگی دارد.
برای مثال، اختلاف محدود رنگ در طرح سنگ ممکن است چندان مشخص نباشد؛ اما اختلاف اندازه در محصول رکتیفای که قرار است با بند باریک اجرا شود، میتواند مشکل جدیتری ایجاد کند.
سرامیک درجه سه چیست؟
در سرامیک درجه سه معمولاً عیوب ظاهری یا ابعادی محسوستر از درجه دو هستند. میزان و نوع عیب باید پیش از خرید مشخص شود.
این محصولات ممکن است برای موارد زیر بررسی شوند:
- انبار و فضای خدماتی
- بخشهایی که سطح با تجهیزات پوشانده میشود
- ساختمان موقت
- پروژه با بودجه بسیار محدود
- بخشهایی که زیبایی و بندکشی دقیق اولویت نیست
استفاده از سرامیک درجه سه در پذیرایی، لابی، فروشگاه لوکس، نمای اصلی یا فضای دارای نور مستقیم معمولاً ریسک ظاهری و اجرایی بیشتری دارد.
آیا سرامیک درجه پایین مقاومت کمتری دارد؟
نه لزوماً. درجهبندی بازار اغلب بر کیفیت ظاهری و یکنواختی تولید تمرکز دارد. ممکن است یک محصول درجه دو به دلیل اختلاف رنگ یا یک عیب سطحی دستهبندی شده باشد، درحالیکه بدنه آن همچنان متراکم است.
از طرف دیگر، درجه یک بودن محصول نیز ثابت نمیکند که برای هر کاربردی مناسب است. یک کاشی دیواری درجه یک ممکن است برای کف پرتردد مناسب نباشد.
برای سنجش عملکرد باید مشخصات زیر جداگانه بررسی شوند:
- جذب آب
- مقاومت خمشی
- مقاومت سایشی سطح
- مقاومت در برابر لکه
- ضریب اصطکاک و لغزش
- مقاومت در برابر یخزدگی
- مقاومت شیمیایی
- کاربری توصیهشده تولیدکننده
تفاوت درجه سرامیک با گرید فنی چیست؟
درجه یک، دو و سه معمولاً به سطح کیفیت تجاری و ظاهری محصول اشاره دارند. در مقابل، گروهبندیهای فنی میتوانند براساس جذب آب، روش تولید یا سایر ویژگیهای استاندارد انجام شوند.
برای مثال، پرسلان بودن محصول به جذب آب پایین و ویژگیهای بدنه مربوط است؛ نه به درجه یک یا دو بودن آن. بنابراین ممکن است یک محصول پرسلانی نیز در درجههای تجاری متفاوت عرضه شود.
درجه سرامیک روی کارتن کجاست؟
درجه محصول معمولاً روی برچسب یا چاپ جانبی کارتن درج میشود. شیوه نمایش میان برندها متفاوت است و ممکن است به شکل عدد، حروف یا عبارت نوشته شود.
- Grade 1 یا First Quality
- Grade 2
- Grade 3
- درجه ۱، ۲ یا ۳
- علامت اختصاری مخصوص کارخانه
- عبارتهای Commercial، Standard یا Economy
تنها به توضیح شفاهی فروشنده اکتفا نکنید. برچسب چند کارتن را بررسی کنید و مطمئن شوید درجه، کد محصول، شید و کالیبر همه بستهها یکسان است.
چگونه سرامیک درجه یک را تشخیص دهیم؟
تشخیص قطعی درجه باید براساس بستهبندی و اطلاعات تولیدکننده انجام شود؛ اما بررسی ظاهری نیز میتواند مشکلات احتمالی را آشکار کند.
۱. نوشته روی کارتن را بررسی کنید
درجه، نام محصول، ابعاد، کد رنگ، شید و کالیبر را بخوانید. تمام کارتنهای سفارش باید تا حد امکان مربوط به یک بچ باشند.
۲. چند قطعه را کنار هم بچینید
حداقل چند تایل از کارتنهای مختلف را روی سطح تخت قرار دهید و رنگ، طرح، اندازه و لبهها را مقایسه کنید.
۳. گوشهها و لبهها را کنترل کنید
لبپریدگی، ترک مویی، شکستگی گوشه و ناهماهنگی برش میتواند کیفیت نصب را کاهش دهد.
۴. سطح لعاب یا پولیش را زیر نور ببینید
سطح را از زاویههای مختلف بررسی کنید. حفره، نقطه، موج، لکه، خط پولیش و ناهماهنگی چاپ ممکن است زیر نور جانبی بهتر دیده شوند.
۵. تاب تایل را بررسی کنید
تایل را روی یک سطح صاف قرار دهید یا دو قطعه را از سمت رویه روی هم بگذارید. فاصله غیرعادی میان قطعات میتواند نشانه تاب باشد.
البته بعضی تایلهای بزرگ بهطور طبیعی دارای میزان محدودی انحنا هستند و قضاوت نهایی باید براساس تلرانس محصول انجام شود.
۶. ابعاد چند تایل را مقایسه کنید
اختلاف ابعاد میتواند عرض بندها را نامنظم کند. این مسئله در تایلهای رکتیفای و نصب با بند کم اهمیت بیشتری دارد.
کالیبر سرامیک چیست؟
کالیبر به گروه ابعادی محصول مربوط است. در فرایند پخت ممکن است اندازه واقعی تایلها اختلاف محدودی با اندازه اسمی داشته باشد. کارخانه قطعات نزدیک به هم را در یک گروه کالیبر قرار میدهد.
دو کارتن از یک طرح و درجه یک، اما با کالیبر متفاوت، ممکن است هنگام نصب بندهای ناهماهنگ ایجاد کنند.
بنابراین یکسانبودن درجه بهتنهایی کافی نیست؛ کالیبر بستهها نیز باید یکسان باشد.
شید یا تونالیته سرامیک چیست؟
شید نشاندهنده گروه رنگی تولید است. تغییرات مواد اولیه، چاپ و پخت میتواند باعث شود دو بچ از یک محصول، اختلاف رنگ محدودی داشته باشند.
خرید تکمیلی محصول از بچ دیگر ممکن است باعث شود بخش جدید کف یا دیوار با قسمت قبلی متفاوت دیده شود.
پیش از نصب، تایلها را از چند کارتن بهصورت ترکیبی خارج کنید تا توزیع رنگ و طرح طبیعیتر شود.
آیا سرامیک درجه دو ارزش خرید دارد؟
ارزش خرید درجه دو به نوع عیب، مقدار تخفیف و محل اجرا بستگی دارد. در بعضی پروژهها اختلاف قیمت میتواند منطقی باشد؛ اما گاهی هزینه پرت، اصلاح زیرکار و زمان نصب، صرفهجویی اولیه را از بین میبرد.
| شرایط پروژه | درجه دو قابل بررسی است؟ |
|---|---|
| انبار یا فضای خدماتی | بله، پس از بررسی عیب |
| واحد اجارهای اقتصادی | ممکن است منطقی باشد |
| پذیرایی خانه لوکس | معمولاً درجه یک مناسبتر است |
| اجرای رکتیفای با بند باریک | فقط پس از کنترل دقیق ابعاد |
| نمای اصلی ساختمان | ریسک اختلاف رنگ و ظاهر بیشتر است |
| پروژه با تایل اسلب | درجه یک و کنترل فنی توصیه میشود |
| کف پرتردد تجاری | درجه بهتنهایی کافی نیست؛ مشخصات فنی مهمتر است |
خطرهای خرید سرامیک درجه پایین
- افزایش پرت هنگام نصب
- نیاز به جداسازی تعداد بیشتری تایل
- عرض بند نامنظم
- لبههای ناهماهنگ پس از اجرا
- اختلاف رنگ محسوس
- موجدار دیدهشدن سطح
- افزایش زمان نصاب
- دشواری تأمین مجدد همان بچ
- کاهش کیفیت ظاهری پروژه
- اختلاف بر سر پذیرش کار نهایی
هنگام محاسبه قیمت، فقط هزینه هر مترمربع را مقایسه نکنید. درصد پرت، اجرت نصب و احتمال دوبارهکاری نیز باید در هزینه نهایی محاسبه شوند.
برای سرامیک درجه دو چقدر پرت بخریم؟
درصد پرت ثابت و جهانی وجود ندارد. مقدار اضافه موردنیاز به نوع عیب، ابعاد تایل، الگوی چیدمان، تعداد برشها و شکل فضا بستگی دارد.
برای محصول درجه پایین بهتر است قبل از سفارش، چند کارتن باز و تعداد قطعات قابل استفاده بررسی شوند. سپس میزان خرید اضافه با نظر نصاب یا مسئول فنی پروژه تعیین شود.
درجهبندی سرامیک پرسلان چگونه است؟
پرسلان نیز میتواند از نظر کیفیت تجاری و عیوب ظاهری درجهبندی شود. عبارت پرسلان به معنی درجه یک بودن محصول نیست.
هنگام خرید پرسلان، علاوه بر درجه روی کارتن این موارد بررسی شوند:
- جذب آب اعلامشده
- ضخامت محصول
- مقاومت خمشی
- نوع سطح؛ مات، پولیش یا ساختاری
- مقاومت سایشی در محصول لعابدار
- ضریب اصطکاک برای کف
- رکتیفای یا معمولی بودن لبه
- کالیبر و شید
- کاربری توصیهشده
برای مشاهده طرحها و فینیشهای مختلف میتوانید مجموعه محصولات راک سرامیک را بررسی کنید. پیش از سفارش، مشخصات فنی و کد دقیق هر محصول باید جداگانه کنترل شود.
اشتباهات رایج هنگام انتخاب درجه سرامیک
اعتماد کامل به ظاهر یک نمونه
یک تایل نمایشگاهی نماینده تمام کارتنهای سفارش نیست. محصول باید از چند بسته بررسی شود.
بررسینکردن کالیبر و شید
حتی محصولات درجه یک با کالیبر یا بچ رنگ متفاوت ممکن است کنار هم ناهماهنگ دیده شوند.
یکیدانستن درجه با مقاومت
درجه ظاهری محصول جایگزین جذب آب، PEI، مقاومت خمشی یا ضریب اصطکاک نیست.
نصبکردن بدون چیدمان خشک
پیش از چسباندن، تعدادی از تایلها روی زمین چیده شوند تا اختلاف رنگ، طرح و ابعاد مشخص شود.
خرید دقیقاً بهاندازه متراژ
برش، شکست، عیب احتمالی و تعمیرات آینده نیاز به خرید مقداری محصول اضافه ایجاد میکنند.
چکلیست خرید سرامیک باکیفیت
- درجه محصول روی کارتن مشخص است.
- نام و کد محصول تمام بستهها یکسان است.
- شید رنگی بستهها کنترل شده است.
- کالیبر تمام کارتنها یکسان است.
- تعداد کارتن از یک بچ تولیدی تأمین شده است.
- چند تایل از کارتنهای مختلف بررسی شدهاند.
- لبهها و گوشهها سالم هستند.
- تاب و اختلاف ابعاد کنترل شدهاند.
- مشخصات فنی با محل مصرف هماهنگ است.
- میزان پرت پروژه محاسبه شده است.
- شرایط تعویض کارتن معیوب مشخص است.
- بخشی از محصول برای تعمیر آینده نگهداری میشود.
جمعبندی
درجهبندی سرامیک بیشتر برای بیان سطح کیفیت تجاری، یکنواختی و عیوب ظاهری محصول استفاده میشود. سرامیک درجه یک معمولاً دقیقتر و کمعیبتر است؛ درحالیکه در درجههای پایینتر احتمال اختلاف ابعاد، رنگ، تاب یا ایراد سطح افزایش پیدا میکند.
تعریف درجه دو و سه ممکن است میان کارخانهها متفاوت باشد. به همین دلیل باید نوع عیب، کالیبر، شید و شرایط فروش روی کارتن یا برگه محصول بررسی شوند.
در نهایت، درجه یک بودن تضمین نمیکند که محصول برای هر فضایی مناسب است. مشخصات فنی و محل مصرف باید در کنار درجه کیفی ارزیابی شوند.
برای پروژه خود چه سرامیکی انتخاب کنیم؟
نوع فضا، متراژ، بودجه، میزان تردد و شیوه نصب را اعلام کنید تا درجه کیفی و مشخصات فنی مناسب پروژه بررسی شوند.
منبع فنی
- ISO 13006:2018 — Ceramic tiles: definitions, classification, characteristics and marking
- ISO 10545 Series — Ceramic tile test methods