هنگام بررسی تفاوت سرامیک لعاب‌دار و بدون لعاب با دو عبارت لعاب‌دار (Glazed) و بدون لعاب (Unglazed) روبه‌رو می شوید. این تفاوت به ساختار سطح تایل مربوط است و می‌تواند روی ظاهر، تنوع طرح، نحوه سایش سطح و انتخاب محصول برای بعضی کاربری‌ها اثر بگذارد.
در سرامیک لعاب‌دار، یک لایه سطحی در فرایند تولید روی بدنه ایجاد می‌شود و پس از پخت به سطح نهایی محصول تبدیل می‌شود. در سرامیک بدون لعاب، چنین لایه مجزایی وجود ندارد و سطح قابل مشاهده بخشی از ساختار خود تایل است.
با این حال، نمی‌توان گفت یکی از این دو گروه همیشه بهتر از دیگری است. انتخاب باید براساس نوع فضا، میزان تردد، مشخصات سطح، طراحی موردنظر و اطلاعات فنی همان محصول انجام شود.
سرامیک لعاب‌دار چیست؟
سرامیک لعاب‌دار محصولی است که روی بدنه آن یک لایه سطحی ایجاد شده و این لایه در فرایند پخت به تایل متصل می‌شود.
لعاب می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری رنگ، طرح، بافت و جلوه نهایی محصول داشته باشد. به همین دلیل در این گروه تنوع زیادی از طرح‌های سنگ، مرمر، چوب، بتن، رنگ‌های ساده و سطوح دکوراتیو دیده می‌شود.
یک نکته مهم این است که لعاب‌دار بودن به معنی براق بودن نیست. تایل لعاب‌دار می‌تواند مات، نیمه‌براق، براق یا بافت‌دار باشد.
سرامیک بدون لعاب چیست؟
در سرامیک بدون لعاب، سطح تایل پوشش لعاب مجزایی ندارد و سطح نهایی از خود ساختار بدنه تشکیل شده است.
رنگ، بافت و ظاهر این محصولات می‌تواند در نتیجه ترکیب مواد اولیه، رنگدانه‌ها، پرس، پخت و سایر فرایندهای تولید ایجاد شود.
بعضی محصولات بدون لعاب برای کاربردهای پروژه‌ای و پرتردد تولید می‌شوند، اما بدون لعاب بودن به‌تنهایی به معنی مناسب بودن محصول برای تردد سنگین نیست. مشخصات فنی همان مدل باید بررسی شود.
تفاوت سرامیک لعاب‌دار و بدون لعاب در یک نگاه
| ویژگی | سرامیک لعاب‌دار | سرامیک بدون لعاب |
|---|---|---|
| ساختار سطح | دارای لایه سطحی مجزا | فاقد لایه لعاب مجزا |
| تنوع طرح | معمولاً بسیار بالا | وابسته به ترکیب بدنه و فناوری تولید |
| تنوع رنگ | بسیار گسترده | وابستگی بیشتری به ساختار محصول دارد |
| رفتار هنگام سایش | سایش ابتدا روی لایه سطحی اتفاق می‌افتد | سایش مستقیماً خود سطح بدنه را درگیر می‌کند |
| ظاهر لبه در صورت پریدگی | در صورت تفاوت رنگ سطح و بدنه ممکن است واضح‌تر دیده شود | بسته به ساختار بدنه ممکن است اختلاف ظاهری کمتر باشد |
| کاربرد | کف یا دیوار، براساس مشخصات محصول | کف یا دیوار، براساس مشخصات محصول |
آیا پرسلان می‌تواند لعاب‌دار باشد؟
بله. پرسلان می‌تواند هم لعاب‌دار و هم بدون لعاب باشد.
پرسلان بودن به ساختار بدنه و ویژگی‌هایی مانند جذب آب مربوط است، در حالی که لعاب‌دار بودن درباره ساختار سطح صحبت می‌کند.
بنابراین عبارت‌های Porcelain و Glazed دو ویژگی متفاوت از محصول را توصیف می‌کنند و نباید آن‌ها را مترادف دانست.
برای آشنایی بیشتر با این گروه می‌توانید مقاله سرامیک پرسلان چیست؟ را مطالعه کنید.
مهم‌ترین مزیت سرامیک لعاب‌دار چیست؟
یکی از مزیت‌های اصلی این گروه، آزادی بیشتر در طراحی سطح است.
در فرایند تولید می‌توان روی سطح تایل طرح‌ها، رنگ‌ها و بافت‌های متنوعی ایجاد کرد. این ویژگی باعث شده سرامیک‌های لعاب‌دار در طراحی داخلی و پروژه‌هایی که ظاهر اهمیت زیادی دارد بسیار متنوع باشند.
برای مثال می‌توان ظاهر سنگ طبیعی، مرمر، چوب یا بتن را روی یک سطح سرامیکی بازسازی کرد، در حالی که بدنه اصلی محصول ساختاری متفاوت دارد.
سرامیک بدون لعاب چه مزیتی دارد؟
در محصولات بدون لعاب، سطح از ساختار خود تایل تشکیل شده است. در بعضی محصولات این ویژگی باعث می‌شود هنگام سایش یا پریدگی جزئی، اختلاف میان سطح و بدنه کمتر جلب توجه کند.
البته این ویژگی برای تمام محصولات بدون لعاب یکسان نیست و به نحوه ساخت بدنه و رنگ آن بستگی دارد.
بنابراین نباید تصور کرد هر تایل Unglazed در تمام ضخامت دقیقاً رنگ یا ساختار یکسانی دارد.
آیا سرامیک بدون لعاب همان فول‌بادی است؟
خیر. این دو اصطلاح یکی نیستند.
بدون لعاب فقط مشخص می‌کند که روی تایل لایه لعاب مجزا وجود ندارد. فول‌بادی به ساختار بدنه و نحوه ادامه یافتن رنگ یا ترکیب محصول در ضخامت آن مربوط می‌شود.
یک محصول ممکن است بدون لعاب باشد، اما لزوماً تمام ویژگی‌های یک پرسلان فول‌بادی را نداشته باشد.
جزئیات این ساختار را می‌توانید در مقاله سرامیک پرسلان فول‌بادی چیست؟ بررسی کنید.
تفاوت لعاب‌دار و بدون لعاب در ظاهر سطح
لعاب امکان ایجاد طرح‌های بسیار متنوع و کنترل‌شده را فراهم می‌کند. به همین دلیل در محصولات لعاب‌دار معمولاً انتخاب بیشتری از نظر رنگ، نقش و سبک طراحی وجود دارد.
محصولات بدون لعاب نیز می‌توانند از نظر ظاهری متنوع باشند و نباید آن‌ها را فقط به تایل‌های ساده یا تک‌رنگ محدود دانست.
تفاوت اصلی در این است که در محصول لعاب‌دار ظاهر نهایی عمدتاً روی لایه سطحی ایجاد می‌شود، در حالی که در محصول بدون لعاب خود ساختار سطح بخشی از بدنه است.
آیا سرامیک لعاب‌دار راحت‌تر تمیز می‌شود؟
بعضی سطوح لعاب‌دار می‌توانند قابلیت پاک‌شوندگی مناسبی داشته باشند، اما وجود لعاب به‌تنهایی برای پیش‌بینی نحوه نظافت کافی نیست.
صاف یا بافت‌دار بودن سطح، نوع فینیش و ویژگی‌های همان محصول اهمیت زیادی دارند.
به همین دلیل نمی‌توان گفت هر سرامیک لعاب‌داری حتماً راحت‌تر از هر محصول بدون لعابی تمیز می‌شود.
آیا سرامیک بدون لعاب مقاوم‌تر است؟
بدون لعاب بودن به‌تنهایی معادل مقاومت بیشتر نیست.
دو محصول بدون لعاب می‌توانند از نظر تراکم، مقاومت مکانیکی و رفتار در برابر سایش کاملاً متفاوت باشند.
همین موضوع درباره محصولات لعاب‌دار نیز صدق می‌کند. بعضی تایل‌های لعاب‌دار برای استفاده سبک طراحی شده‌اند و بعضی دیگر سطحی با مقاومت بالاتر دارند.
پس هنگام انتخاب، اطلاعات فنی همان مدل اهمیت بیشتری از عنوان Glazed یا Unglazed دارد.
سایش در سرامیک لعاب‌دار چه اثری دارد؟
در محصول لعاب‌دار، لایه سطحی در معرض رفت‌وآمد و سایش قرار می‌گیرد. اگر میزان تردد از محدوده‌ای که محصول برای آن طراحی شده بیشتر باشد، به مرور سطح می‌تواند دچار تغییر شود.
به همین دلیل برای کف پرتردد باید مقاومت سطحی محصول جداگانه بررسی شود.
برای بررسی تخصصی این موضوع می‌توانید مقاله مقاومت سایشی سرامیک چیست؟ را مطالعه کنید.
PEI چه ارتباطی با سرامیک لعاب‌دار دارد؟
در مشخصات بعضی تایل‌های لعاب‌دار ممکن است با طبقه‌بندی PEI روبه‌رو شوید که به مقاومت سطح لعاب در برابر سایش مربوط است.
این شاخص را نباید با لعاب‌دار یا بدون لعاب بودن اشتباه گرفت؛ زیرا موضوع آن ارزیابی عملکرد سطح است.
جزئیات این طبقه‌بندی در مقاله PEI در سرامیک چیست؟ توضیح داده شده است.
آیا سرامیک لعاب‌دار بیشتر خط می‌افتد؟
نمی‌توان چنین قاعده‌ای برای تمام محصولات در نظر گرفت.
مقاومت در برابر خراش و همچنین میزان دیده شدن آن به جنس سطح، رنگ، طرح، بافت و نوع فینیش بستگی دارد.
برای مثال ممکن است یک خط روی سطح ساده و تک‌رنگ بیشتر از یک تایل طرح سنگ دیده شود، حتی اگر مقاومت واقعی آن‌ها تفاوت زیادی نداشته باشد.
پریدگی لبه در کدام نوع بیشتر دیده می‌شود؟
اگر رنگ لعاب با رنگ بدنه تفاوت زیادی داشته باشد، پریدگی لبه می‌تواند این اختلاف را نمایان کند.
برای مثال در یک سطح تیره با بدنه روشن، آسیب لبه ممکن است بیشتر جلب توجه کند.
در بعضی محصولات بدون لعاب یا محصولاتی که رنگ بدنه نزدیک به سطح است، این اختلاف ممکن است کمتر دیده شود.
این موضوع به ساختار محصول وابسته است و نمی‌توان آن را برای تمام تایل‌های یک گروه تعمیم داد.
لعاب‌دار بودن با مات یا براق بودن فرق دارد
یکی از اشتباهات رایج این است که تایل براق را لعاب‌دار و تایل مات را بدون لعاب بدانیم.
این برداشت درست نیست.
یک محصول لعاب‌دار می‌تواند کاملاً مات باشد و بعضی محصولات بدون لعاب نیز ممکن است با عملیات سطحی ظاهر صیقلی یا براق پیدا کنند.
بنابراین لعاب‌دار یا بدون لعاب درباره ساختار سطح است، ولی مات، براق یا پولیش بیشتر درباره فینیش نهایی صحبت می‌کند.
اگر انتخاب شما میان این فینیش‌هاست، مقاله سرامیک مات یا پولیش؟ را مطالعه کنید.
آیا بدون لعاب بودن به معنی ضد لغزش بودن است؟
خیر.
لغزندگی به ویژگی سطح و بافت آن بستگی دارد و فقط از روی وجود یا نبود لعاب قابل تشخیص نیست.
یک سرامیک لعاب‌دار می‌تواند سطح بافت‌دار داشته باشد و یک تایل بدون لعاب نیز ممکن است بسیار صاف باشد.
برای کف فضاهای مرطوب یا پرتردد باید مشخصات مربوط به اصطکاک همان محصول بررسی شود.
راهنمای کامل این موضوع در مقاله ضریب اصطکاک سرامیک چیست؟ آمده است.
آیا لعاب روی جذب آب اثر تعیین‌کننده دارد؟
لعاب و جذب آب دو مشخصه متفاوت هستند.
ممکن است یک پرسلان بدون لعاب جذب آب بسیار پایینی داشته باشد و در مقابل یک تایل لعاب‌دار بدنه‌ای با ویژگی متفاوت داشته باشد.
برای بررسی جذب آب باید مشخصات بدنه و داده فنی محصول بررسی شود و نمی‌توان فقط از روی سطح آن نتیجه‌گیری کرد.
برای کف، سرامیک لعاب‌دار بهتر است یا بدون لعاب؟
هیچ پاسخ یکسانی برای تمام کف‌ها وجود ندارد.
برای کف باید ابتدا این موارد مشخص شوند:
- میزان تردد
- خشک یا مرطوب بودن فضا
- نیاز به مقاومت سایشی
- ویژگی اصطکاک سطح
- روش و دفعات نظافت
- ظاهر موردنظر
ممکن است در یک فضای مسکونی یک پرسلان لعاب‌دار انتخاب کاملاً مناسبی باشد و در پروژه‌ای دیگر یک محصول بدون لعاب عملکرد مطلوب‌تری داشته باشد.
برای دیوار کدام گزینه مناسب‌تر است؟
برای دیوار، تردد و سایش کف وجود ندارد و در بسیاری از پروژه‌ها ظاهر و قابلیت نگهداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
به همین دلیل محصولات لعاب‌دار به دلیل تنوع زیاد طرح و رنگ در کاربردهای دیواری بسیار رایج هستند.
با این حال، محصول باید برای نصب دیواری مناسب باشد و کاربرد اعلام‌شده توسط سازنده همچنان باید بررسی شود.
برای فضای پرتردد کدام بهتر است؟
در فضای پرتردد نمی‌توان فقط از روی Glazed یا Unglazed تصمیم گرفت.
باید بررسی شود خود محصول برای چه میزان رفت‌وآمد و چه نوع کاربردی طراحی شده است.
برخی محصولات بدون لعاب برای فضاهای پرتردد توسعه یافته‌اند، اما تایل‌های لعاب‌داری نیز وجود دارند که سطح مقاومی برای استفاده در پروژه‌های پرتردد دارند.
برای حمام و فضای مرطوب چطور؟
در فضای مرطوب، لعاب‌دار یا بدون لعاب بودن تنها یکی از ویژگی‌های محصول است.
برای کف حمام یا سرویس بهداشتی باید مواردی مانند اصطکاک سطح، شیب، زهکشی و کاربرد توصیه‌شده محصول نیز بررسی شوند.
بنابراین نباید فقط به دلیل وجود لعاب یک محصول را مناسب یا نامناسب فضای مرطوب دانست.
برای فضای باز کدام‌یک مناسب‌تر است؟
در فضای باز شرایط پیچیده‌تر است. رطوبت، تغییر دما، بارندگی، لغزندگی و در بعضی مناطق یخبندان باید در نظر گرفته شوند.
در این کاربرد نیز لعاب به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. باید مشخص شود محصول برای استفاده Outdoor طراحی شده است یا خیر.
در پروژه‌های فضای باز، داده‌های فنی محصول و شرایط سیستم نصب اهمیت بیشتری از دسته‌بندی لعاب‌دار یا بدون لعاب دارند.
چطور تشخیص دهیم یک تایل لعاب‌دار است؟
مطمئن‌ترین روش بررسی مشخصات فنی سازنده است.
در دیتاشیت یا مشخصات محصول ممکن است عباراتی مانند این موارد دیده شوند:
- Glazed
- Glazed Porcelain
- Unglazed
- Unglazed Porcelain
گاهی می‌توان از لبه تایل نیز تفاوت سطح و بدنه را مشاهده کرد، اما این روش همیشه قطعی نیست و اطلاعات فنی محصول مرجع مطمئن‌تری هستند.
آیا تایل براق حتماً لعاب‌دار است؟
خیر.
براق بودن یک ویژگی ظاهری سطح است. بعضی محصولات ممکن است پس از تولید پولیش شوند و ظاهر براق پیدا کنند.
بنابراین فقط با مشاهده انعکاس نور نمی‌توان وجود لعاب را تشخیص داد.
آیا سرامیک مات حتماً بدون لعاب است؟
خیر.
سرامیک لعاب‌دار مات یکی از گروه‌های بسیار رایج در بازار است. نوع لعاب و فرایند تولید می‌تواند سطحی کاملاً مات ایجاد کند.
عبارت Matte درباره فینیش است و Unglazed درباره ساختار سطح.
برای انتخاب، لعاب مهم‌تر است یا دیتاشیت؟
برای انتخاب پروژه‌ای، دیتاشیت اهمیت بیشتری دارد.
لعاب‌دار یا بدون لعاب بودن فقط یکی از اطلاعات محصول است. باید این مشخصات نیز بررسی شوند:
- نوع تایل و بدنه
- محل کاربرد
- مقاومت سایشی
- اصطکاک سطح
- جذب آب
- فینیش
- ابعاد و ضخامت
- شرایط نصب و نگهداری
برای آشنایی با نحوه بررسی این اطلاعات می‌توانید مقاله دیتاشیت سرامیک چیست؟ را مطالعه کنید.
چه زمانی سرامیک لعاب‌دار انتخاب مناسبی است؟
سرامیک لعاب‌دار می‌تواند گزینه مناسبی باشد اگر:
- تنوع زیاد طرح و رنگ برای پروژه اهمیت دارد.
- به دنبال طرح سنگ، مرمر، چوب یا بتن هستید.
- محصول موردنظر مشخصات مناسب محل نصب را دارد.
- مقاومت سطح آن با میزان تردد هماهنگ است.
- نوع فینیش با شرایط استفاده سازگار است.
چه زمانی محصول بدون لعاب قابل بررسی است؟
سرامیک یا پرسلان بدون لعاب می‌تواند زمانی گزینه مناسبی باشد که:
- ساختار بدنه و سطح برای پروژه اهمیت دارد.
- محصول برای شرایط تردد موردنظر طراحی شده باشد.
- مشخصات سطح با نیاز پروژه هماهنگ باشد.
- تفاوت کمتر میان ظاهر سطح و بدنه برای طراحی یا کاربری اهمیت داشته باشد.
در هر حالت، تصمیم نهایی باید براساس مشخصات همان محصول گرفته شود.
اشتباهات رایج درباره سرامیک لعاب‌دار و بدون لعاب
- تصور اینکه هر تایل براق لعاب‌دار است.
- تصور اینکه هر تایل مات بدون لعاب است.
- یکی دانستن پرسلان با محصول بدون لعاب.
- یکی دانستن Unglazed با Full Body.
- تصور اینکه تمام محصولات بدون لعاب برای تردد سنگین مناسب‌اند.
- تصور اینکه سرامیک لعاب‌دار فقط برای دیوار قابل استفاده است.
- تشخیص لغزندگی فقط از روی وجود یا نبود لعاب.
- انتخاب محصول بدون بررسی دیتاشیت و Area of Use.
چک‌لیست انتخاب بین سرامیک لعاب‌دار و بدون لعاب
- محل نصب مشخص شده است.
- کف یا دیوار بودن سطح مشخص است.
- میزان تردد بررسی شده است.
- شرایط خشک یا مرطوب فضا در نظر گرفته شده است.
- فینیش سطح بررسی شده است.
- مقاومت سایشی متناسب با پروژه است.
- اصطکاک سطح برای کاربرد موردنظر مناسب است.
- مشخصات فنی محصول مطالعه شده است.
- انتخاب فقط بر اساس ظاهر انجام نشده است.
جمع‌بندی
تفاوت سرامیک لعاب‌دار و بدون لعاب در ساختار سطح آن‌هاست. محصول لعاب‌دار دارای یک لایه سطحی مجزا است که می‌تواند تنوع زیادی از رنگ، طرح و بافت ایجاد کند؛ در حالی که در محصول بدون لعاب، سطح بخشی از ساختار خود تایل است.
لعاب‌دار بودن به معنی براق بودن نیست و بدون لعاب بودن نیز به معنی مات، فول‌بادی، ضد لغزش یا مناسب بودن برای تردد سنگین نیست.
پرسلان نیز می‌تواند لعاب‌دار یا بدون لعاب باشد. بنابراین هنگام مقایسه محصولات بهتر است این اصطلاحات را جدا از یکدیگر بررسی کنید.
برای انتخاب نهایی، علاوه بر ساختار سطح باید مقاومت سایشی، اصطکاک، جذب آب، فینیش، محل کاربرد و اطلاعات فنی همان محصول را نیز در نظر بگیرید.
برای مشاهده مدل‌های مختلف می‌توانید محصولات راک سرامیک را بررسی کنید.